Heldere participatie en haalbaarheid als voorwaarde voor transitieprogramma Warmte.

Tijdens de raadscommissie van donderdag 20 november was raadscommissielid Terence Verhagen namens de VVD Alphen aan den Rijn aanwezig om de zorgen, wensen en bedenkingen van de fractie te delen over de warmtetransitie en het bijbehorende participatieplan.

Verhagen opende met een persoonlijk voorbeeld. Een paar jaar geleden kwam hij terecht in Alphen aan den Rijn, waar hij verliefd werd op een woning die al sinds de jaren tachtig fier overeind staat. Het warme welkom van de stad,  de groene parken, sterke voorzieningen en de centrale ligging maakte al snel duidelijk hoe prettig het wonen hier kan zijn. Tegelijkertijd ontdekte hij dat het betaalbaar en comfortabel warm krijgen van de woning een flinke uitdaging was. Hij benadrukte dat veel inwoners, vooral in oudere of minder goed geïsoleerde woningen, vergelijkbare ervaringen hebben.

Vanuit dat perspectief maakte hij de koppeling met het Participatieplan. In de raadscommissie bracht Verhagen zijn twijfels naar voren over de manier waarop inwoners worden meegenomen in het proces richting het Warmteprogramma: het tempo, de duidelijkheid van informatie, de financiële impact en de praktische uitvoerbaarheid. Hij ziet het belang van een toekomstbestendige warmtevoorziening, maar benadrukte dat participatie alleen werkt als inwoners helder weten wat zij wanneer mogen verwachten.

Zijn eerste punt van zorg ging over de betaalbaarheid. Hoewel in het Participatieplan wordt gesteld dat inwoners tijdig worden geïnformeerd en ondersteund, wees Verhagen erop dat veel onzekerheden nog bestaan: de investering per huishouden, de kosten voor infrastructuur en de invloed op maandlasten. Hij gaf aan het onacceptabel te vinden dat inwoners uiteindelijk financieel in de knel zouden kunnen raken. Daarom vroeg hij hoe kan worden gegarandeerd dat inwoners tijdens de participatie realistische, concrete en begrijpelijke informatie krijgen; juist omdat keuzes nu grote gevolgen hebben voor later.

Daarnaast benadrukte Verhagen het belang van keuzevrijheid en maatwerk. Het Participatieplan benoemt dat niet elke wijk of doelgroep hetzelfde is, maar de VVD wil voorkomen dat inwoners te vroeg worden vastgepind op één oplossing terwijl technieken en scenario’s nog in beweging zijn. Zijn kernvraag: hoe zorgen we ervoor dat participatie bewoners niet richting één voorkeursroute duwt, maar hen écht ruimte laat om te kiezen wat past bij hún woning en hún portemonnee?

Ook sprak hij zijn zorgen uit over de uitvoerbaarheid en het realistische tempo van de participatie. Het plan erkent dat er fases zijn, van bewustwording tot toetsing en terugkoppeling, maar Verhagen vroeg welke tijdslijnen inwoners daadwerkelijk mogen verwachten, zeker gezien de huidige beperkingen zoals netcongestie en tekorten aan vakmensen.

Verhagen benadrukte dat de VVD constructief wil meedenken, maar dat deze zorgen serieus moeten worden meegenomen in de vervolgstappen. Een zorgvuldig en transparant participatieproces is essentieel om inwoners mee te krijgen in de warmtetransitie en om draagvlak voor het Warmteprogramma op te bouwen.

Het participatieplan zal in de gemeenteraad van 27 november 2025 nogmaals worden besproken.